T-բջջային իմուն պատասխանի ուղղվածության ցիտոկինային պրոֆիլը գլխուղեղի ուռուցքքային և ոչ ուռուցքային ախտահարումների ժամանակ

T-բջջային իմուն պատասխանի ուղղվածության ցիտոկինային պրոֆիլը գլխուղեղի ուռուցքքային և ոչ ուռուցքային ախտահարումների ժամանակ

Տեր-Պողոսյան Զ., Սարգսյան Մ., Հարությունյան Լ., Ջիլավյան Գ., Չարչյան Ա.
Նաիրի բժշկական կենտրոն, Երևան, ՀայաստանԻզմիրլյան բժշկական կենտրոն, Երևան, ՀայաստանՎ.Ա. Ֆանարջյանի անվան ազգային ուռուցքաբանական կենտրոն, Երևան, Հայաստան
ABSTRACT

Հետազոտության նպատակն էր հետազոտել ցիտոկինային բնութագիրը գլխուղեղի ուռուցքով հիվանդների մոտ՝ համեմատած տարատեսակ գանգուղեղային տրավմատիկ վնասվածքների հետ: Գլխուղեղի ուռուցքով (ԳՈւ) ٢٦ և գանգուղեղային տրավմատիկ վնասվածքով (ԳՏՎ) ٣٩ հիվանդների մոտ ուսումնասիրվել են հիմնական I և II տիպի ցիտոկինների շիճուկային մակարդակները, որոնք ապահովում են իմուն պատասխանի զարգացումը բջջային կամ հումորալ ուղով: Ուսումնասիրված ցիտոկինների մակարդակները բուժումից առաջ գերազանցել են նորման հիվանդների մեծամասնության մոտ (٧٦٪), սակավաթիվ բացառություններով: Երկու խմբերի հիվանդների մոտ էլ բուժումից հետո շիճուկային ցիտոկինների մակարդակը մնացել է գրեթե նույն մակարդակի վրա, բացառությամբ ինտերլեյկին-٦-ի (ԻԼ-٦) և Իլ-١-ի ընկալչի ներհակորդի (ընԻԼ-١) ցուցանիշների զգալի նվազման, ինչպես նաև ԻԼ-٨-ի մակարդակների նվազման միտումի ԳՏՎ-ով հիվանդների մոտ: ԳՈւ խմբում ամենանշանակալի ցուցանիշը ինտեֆերոն-գամման էր (ԻՖՆ-γ), որի մակարդակը բուժումից հետո նվազել է գրեթե ٢ անգամ (p<٠.٠٥), սակայն, առանց նորմայի հասնելու: Այս հիվանդների մոտ բուժումից հետո նաև արձանագրվել է ընԻԼ-١-ի կոնցենտրացիայի նվազման միտում: Այսպիսով, I և II տիպի հիմնական ցիտոկինների (ուռուցքի մեռուկացման գործոն-ալֆա [ՈւՆԳ-α], ԻՖՆ-α, ԻՖՆ-γ, ԻԼ٤, ԻԼ٦, ԻԼ٨ և ընԻԼ١ ցուցանիշների շեղումները դրսևորվում են դրանցից որոշների զգալի ընկճմամբ կամ գերարտադրությամբ: Բորբոքանպաստ ցիտոկինների բարձրացած նախնական մակարդակը և դրանց ընդգծված անկումը բուժման ավարտին ԳՏՎ-ով հիվանդների շիճուկում ցույց են տալիս իմուն պատասխանի անցում ի սկզբանե գերիշխող բջջային Th-١ տիպից դեպի հումորալ, ինչը, հաշվի առնելով հումորալ բաղադրիչի ոչ պակաս կարևորությունը, պետք է դիտվի որպես դրական կանխորոշիչ ցուցանիշ։ ԳՈւ-ով հիվանդների մոտ ուսումնասիրված ցիտոկինների մեծ մասի կոնցենտրացիաների զգալի փոփոխությունների բացակայությունը կարող է նշան լինել հակաուռուցքային իմուն ռեսուրսների զարգացող սպառման և, որպես հետևանք, իմուն համակարգի առեակտիվութան:

Keywords: ցիտոկիններ, իմունային պատասխան, ուռուցքներ, վնասվածքներ, գլխուղեղ